Het boek Mens Erger Je Niet van Eric Berne is een waardevolle leeservaring omdat het je op een verrassende manier laat kijken naar hoe jij met anderen omgaat. Heb je weleens het gevoel dat een gesprek steeds op dezelfde, vervelende manier eindigt? Of dat je in een ruzie belandt zonder dat je echt begrijpt waarom? Dit boek legt precies uit hoe dat komt.
Wat zijn die ‘spelletjes’ precies?
Eric Berne legt uit dat wij mensen vaak onbewust ‘spelletjes’ spelen. Dit zijn geen leuke gezelschapsspellen, maar vaste patronen in onze communicatie. Vaak gebruiken we deze spelletjes om confrontaties uit de weg te gaan of om een bepaalde vorm van aandacht te krijgen, ook al is die aandacht negatief.
Het boek helpt je inzien vanuit welke ‘rol’ je praat. Berne onderscheidt er drie:
- De Ouder: De stem die kritiek geeft of juist bemoederend is.
- Het Kind: De stem die emotioneel, rebels of juist heel afhankelijk reageert.
- De Volwassene: De stem die rationeel, kalm en feitelijk naar de situatie kijkt.
Waarom is dit goed voor jouw groei?
Als je aan jezelf wilt werken, is zelfinzicht de eerste stap. Door dit boek te lezen, begin je jouw eigen patronen te herkennen. Je gaat inzien wanneer je als een ‘kind’ reageert op je partner, of wanneer je als een ‘ouder’ boven je collega’s gaat staan.
Het mooie van dit boek is dat het je de gereedschappen geeft om die patronen te doorbreken. Zodra je doorhebt welk ‘spel’ er gespeeld wordt, kun je besluiten om niet meer mee te doen. Je leert hoe je vaker vanuit de Volwassene kunt reageren. Dit zorgt voor minder frustratie, minder ruzies en veel eerlijkere relaties.
Waarom je het móét lezen
Hoewel het een psychologisch boek is, schrijft Berne met veel humor en herkenbare voorbeelden. De titels van de spelletjes, zoals “Kijk nou wat je me hebt laten doen” of “Ja maar…”, zul je direct herkennen uit je eigen dagelijkse leven.
Een voorbeeld van “Ja maar …”:
- Hoe het werkt: Persoon A legt een probleem voor. Persoon B komt met een logische oplossing. In plaats van de oplossing aan te nemen, zegt Persoon A: “Ja, maar…” gevolgd door een reden waarom het niet werkt.
- Het doel: Het gaat Persoon A niet om de oplossing, maar om het bewijzen dat niemand hem of haar kan helpen. Het geeft de speler een gevoel van superioriteit over de ‘adviseurs’.
- De doorbreking: Stop met het geven van advies. Vraag in plaats daarvan: “Vervelend, wat ben je van plan om eraan te doen?”
Het lezen van dit boek voelt soms als het krijgen van een handleiding voor de menselijke psyche. Het is niet altijd makkelijk om geconfronteerd te worden met je eigen ‘spelletjes’, maar het is wel de snelste weg naar een volwassener en gelukkiger leven. Je krijgt grip op je eigen gedrag, en dat is misschien wel het mooiste cadeau dat je jezelf kunt geven.
